Zondagavond Eerste Paasdag

Preek op de avond van Eerste Paasdag – zondag 4 april 2021

Thema ‘’De Heer is onze reisgenoot’’ (Lied 646)

Psalm 139 en Lukas 24: 13-36


Gemeente van onze Heer Jezus Christus,

Vanavond wil ik met u, aan de hand van een bijzonder schilderij, stilstaan bij het verhaal van de Emmaüsgangers.

In aan klooster net over de grens, vlakbij het Duitse Aken (de Korneliemünster Abtei), bevindt zich dit schilderij dat de Emmaüsgangers verbeeldt.
Het is van de hand van de in 2008 overleden Amerikaanse kunstenares Janet Brooks Gerloff.

Het schilderij hangt er op een bijzondere plaats.
Bij dit klooster is een lange kloostergang, die een deel van de kruisweg van Christus vormt. Daar stellen de monniken zich voorafgaand aan iedere dienst op. Zij lopen dan die lange kloostergang, die kruisweg, en op een gegeven moment buigt die gang naar rechts, richting de ingang van de kloosterkerk.
En precies daar, waar die gang een wending neemt, daar hangt dit schilderij.
Want dat is de gedachte, zo heeft de abt uitgelegd:
daar waar Christus met de mens mee optrekt, kunnen de gedachten en kan de levensweg een wending nemen.
En vanuit die gedachte lopen de monniken dan de kerk in.
De plaats waar ook onze gedachten een wending kunnen nemen.
Omdat Christus er spreekt.

We zien de drie mannen op de rug.
Voor de monniken, die in processie naar de kloosterkerk lopen, vormt dit schilderij dan ook een uitnodiging om áchter Christus en die Emmaüsgangers aan, aan te sluiten.
En om, als je naar de kerk gaat, je te laten veranderen en bijlichten door de woorden die Christus tot je spreekt.
Met Hem mag je in de kerk in gesprek zijn,
tot Hem mag je bidden.
En alle dingen van je leven mag je bij Hem in goede handen weten.

Een prachtige gedachte bij het naar de kerk gaan.
Of, bij het thuis op de stoel of bank naar de dienst kijken: je mag weten dat Christus ook tot u en jou wil spreken.

Het bijzondere is echter, dat die mannen dat niet in de gaten hebben, dat het Christus is, die tot hen spreekt.
Zij verkeren nog volledig in de veronderstelling dat Hij, na zijn verschrikkelijke kruisdood, nog in het graf ligt.
Zij verwachtten eigenlijk niets meer.
Dat horen we een van hen ook tegen Christus, die onbekende reisgenoot zeggen:

Wij leefden in de hoop dat Hij degene was die Israël zou bevrijden,
maar inmiddels is het de derde dag sinds dit alles gebeurd is.
(Lukas 24:21)

Met andere woorden, hij zegt: het is nu reeds de derde dag,
in de Bijbel is dat altijd de dag waarop er beslissende dingen kunnen gebeuren
maar er is ook op deze derde dag niets gebeurd.

Die somberte, die wanhoop, dat verdriet kleurt hen.

De schilderes heeft hun gewaden donker gekleurd.
En ze lopen door een woestijnlandschap,
want zo voelt het leven nu voor hen.
Een woestijn zonder einde, zonder hoop.

En toch…
Wanneer we goed kijken, zien we iets bijzonders bij de meest linkse gestalte.
Daar waar de andere (middelste) Emmaüsganger rechtuit loopt, met de voeten voorwaarts gericht,
zien we bij de linkerpersoon een opvallende verandering:
zijn voeten zijn naar rechts gericht,
zijn koers begint een wending te nemen, een wending naar rechts, net als in de kloostergang, die naar rechts buigt, naar de kerk, de plaats waar het woord van Christus klinkt.

Zijn hoofd is trouwens ook naar rechts gebogen.
Met aandacht luisterend naar wat er van die kant op hem toe komt.

Ja, zijn aandacht is ten volle gericht op die derde persoon,
in wie wij uiteraard Christus herkennen.
Christus, die in tegenstelling tot de beide mannen, helemaal licht is ingekleurd,
zo licht zelfs, dat Hij als het ware doorschijnend is, je ziet het landschap door Hem heen.

Hij loopt daar op met deze beide mannen.
Wat opvalt en wat ook ontroerend mooi  is verbeeld, hoe innig nabij Hij bij die mannen loopt.
Tegen hen aan, het lijkt wel bijna alsof ze gearmd lopen.
Hoe dan ook, zijn houding drukt een innige verbinding uit.

Hij trekt met hen op, in hun verdriet, en is hen daarin zéér nabij.
‘De Heer is onze reisgenoot.’ zo zong het lied.

Een reisgenoot die luistert, met aandacht, naar wat de mannen beweegt.
Die hun verdriet peilt. Die hen kent op hun weg.
Maar ook, een reisgenoot die tot hen spreekt.
Die hen, langzaam maar zeker, op andere gedachten brengt.

Lucas vertelt:

Hij verklaarde hun wat er in al de Schriften over Hem geschreven stond,
en Hij begon bij Mozes en de Profeten
. (Lukas 24:27)

Jezus begon de Emmaüsgangers als het ware al een beetje voor te bereiden op het onvoorstelbaar mooie dat ze later die avond tot hun verrassing zouden zien: dat Hij Jezus was, dat Hij leefde.
Voordat Hij daar echter in één keer mee confronteerde, begon Hij hen voor te bereiden.
Door uit te leggen wat er in de in de Bijbel over Hem geschreven stond, bij Mozes en de Profeten.

Door zo het licht van de Bijbel alvast over hun verdriet te laten schijnen.
Niet om dat zomaar weg te nemen of weg te poetsen,
maar wel om te laten zien dat er hoop mocht zijn.

Zoals de schilderes zo prachtig heeft verbeeld:
want wat valt er te zien aan de horizon van de levensweg van deze Emmaüsgangers?
Eigenlijk twee dingen: in de rechterbovenhoek zien we een enorme stortbui.
Donkere wolken, plenzende regen.
Hun grote verdriet, waar ze nooit meer doorheen leken te komen.

Maar… van achter die regen vandaan, zien we ook het andere: een helder licht, dat sterker lijkt dan die zware bui.
Dat licht verlicht de hele verdere horizon.
En het komt zelfs op hen toe, want de schilderes heeft de weerkaatsing van dat licht ook in het woestijnzand verbeeld, als een soort lichtweg, die zich een weg baant, van de overkant vandaan, naar hen toe.

Het licht valt ze toe, ongedacht, onverwacht!

En het is Christus, die hen die kant opleidt.
Die hen, vanuit het Woord, al voorbereidt op het licht van Pasen,
als hen de schellen van de ogen zullen vallen,
en zij zien Wie het is die met hen optrekt!
Dat Jezus leeft
en bij hen is!

Nog even, en ze staan op die weg.
Nog even, en de monniken zijn in de kerk, in het Godshuis,
de plaats waar zijn licht brandt,
de Paaskaars,
het licht van de opgestane Christus.

De plaats waar zijn Woord klinkt,
dat als een lamp is voor onze voet en een licht op ons pad.
Dat ons de weg wijst naar Gods grote toekomst,
te midden van het leven, dat soms als een woestijn kan zijn.
Maar waar Christus is, de opgestane,
en die als de Levende met zijn licht bij ons is en zal blijven,
tot in zijn eeuwigheid.
Moge ook u en jij zo uw leven in zijn licht geplaatst weten.

Amen


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s