Zondag 24 januari 2016 | Lukas 4: 14-21

templemenorahAllereerst volgt hier de tekst. Daaronder vindt u mijn gedachten bij dit bijzondere gedeelte.

14

In de kracht van de geestesadem
keert Jezus terug naar Galilea;
tijding gaat uit over heel de omstreek
aangaande hem.

15

Hij
is gaan onderrichten in hun samenkomsten,-
door allen geroemd.

16

Hij komt aan in Nazara,
waar hij is opgevoed,
en gaat, naar de gewoonte hem eigen,
op de dag van de sabbat naar de samenkomst.
Hij staat op om voor te lezen;

17

gegeven wordt hem
de boekrol van de profeet Jesaja;
hij opent de boekrol
en vindt de plaats waar staat geschreven:
‘de Geest des Heren is over mij,
omdat hij mij gezalfd heeft

18

om goeds aan te kondigen aan armen,
hij heeft mij uitgezonden
om te prediken aan gevangenen vrijlating
en aan blinden nieuw gezicht,-
om verdrukten uit te zenden in vrijlating,

19

om te prediken
een welkom jaar des Heren!’ (Jes. 61,1-2a)

20

Hij sluit de boekrol,
geeft die terug aan de helper
en gaat zitten;
aller ogen in de samenkomst
zijn gericht geweest op hem.

21

Maar hij begint en zegt tot hen:
heden
is dit Schriftwoord in uw oren
in vervulling gegaan!

 

Nadat Jezus de beproevingen in de woestijn van Judea doorstaan heeft,
keert Hij terug naar Galilea (het noorden van Israel).

Dit doet Hij in de kracht van de Geest.
Er was een kracht en uitstraling over Hem gekomen,
die maakte dat
‘de tijding over Hem uitging over heel de streek’ (14).

Ook horen we dat Jezus onderricht is gaan geven tijdens de synagogediensten.
Daarbij werd Hij door allen geroemd.
Kennelijk kon Hij aansprekend preken!

Van één zo’n dienst lezen we nu een verslag – in Nazareth, zijn plaats van opgroeien.
Naar zijn gewoonte bezoekt Hij de synagoge.
Tussen haakjes: een belangrijk zinnetje: het gaan naar de synagoge (of de kerk) mag dus een zaak van ‘gewoonte’ zijn.
Een goede, vaste gewoonte!
En niet afhankelijk van: heb ik zin of fut?
Je gaat gewoonweg, omdat je er Gód wilt loven en bidden, van Hem wilt leren, en vul maar in.
(net als eten: de ene keer heb je meer zin of staat het gerecht beter aan, maar je eet wel, zin of geen zin, omdat je weet: het is goed en verstandig om te doen).

Direkt na de vermelding van het naar de synagoge gaan, lezen we:

Hij staat op om voor te lezen.

En even verderop:

Hij vindt de plaats waar staat geschreven:…’

Mij valt hier het volgende op.
Normaliter werd/wordt in de synagogedienst iemand gevráágd om een deel van de lezingen te verzorgen.
Dat zal hier ongetwijfeld ook het geval zijn geweest, maar door dat weg te laten en het opstaan
van Jezus te benoemen, laat Lukas zien dat Jézus hier handelt.
Hij staat op – en vindt: Jesaja 61.
Alsof Hij op zoek was naar juist dít gedeelte!

Even tussendoor:
een prachtige uitdrukking trouwens, dat ‘opstaan om te lezen’.
Opstaan – een opstandingswoord.
Wie uit de Bijbel gaat lezen: ervaart iets van opstanding!

Tegelijk is dat blijkbaar ook het doel van de opstanding: dat we gaan lezen.
Opstaan, om te lezen.
Wie door God (weer) op zijn voeten is geplaatst, zal willen groeien in kennis van Hem en zijn geboden.
Die gaat bijbellezen!

Zo Jezus.En dankzij Hem – ook wij.

Jezus vindt Jesaja 61.
Toen – en nu – las en leest de synagoge volgens een leesrooster.
Dat bestaat uit: wekelijks een gedeelte uit de Tora en een profetenlezing.
De vijf boeken van Mozes (Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri, Deuteronomium)
worden jaarlijks helemaal gelezen; daarna begint de lezing opnieuw.
De Tora wordt immers gezien als de kern van de Bijbel.
Daarin staat alles eigenlijk.
Van de schepping.
Van de zondeval.
Van de verlossing.
Van Gods roeping van Israel.
Van zijn geboden.
Van zijn verbond.
Van…zoveel.

Die kern staat centraal in heel de Bijbel.
Ook Jezus was hierin glashelder, bijv. tegen de Emmausgangers:
begin maar bij ”Mozes”, daar staat alles over Mij, en mijn weg. (Lukas 24).

Om de Tora heen staan de Profeten.
Zij waren degenen die Gods Verbond met Israel (en in Israel met alle volkeren) telkens weer voor het voetlicht brachten.
Zij waren het die het volk opriepen dichtbij God te blijven, of tot Hem terug te keren.
Zij waren het die Gods oordeel én vergeving aankondigden.
Zij waren het die de komst van Gods Koninkrijk in Jeruzalem predikten.

Vandaar dus dat iedere synagogedienst zowel uit de Tora als de Profeten werd en wordt gelezen.
Om Israel bij de kern en hun identiteit te blijven bepalen.

Welk gedeelte vond Jezus?
Precies het gedeelte waarin Jesaja aankondigt dat:

  • de Geest van God op iemand is
  • dat diegene gezalfd is
  • dat door diegene goed nieuws aan de armen aangekondigd wordt
  • dat hij uitgezonden is om aan gevangenen vrijlating te prediken
  • en aan blinden nieuw gezicht
  • aan verdrukten: vrijlating
  • om een welkom jaar des Heren te prediken

Je kunt deze zaken letterlijk lezen – dat mag.
Tegelijk kun je ze ook ”dieper” lezen. Dan slaan ze als volgt op Israel:
gevangenschap – de ballingschap (waarover Jesaja het had)
blinden – de mensen die God niet meer zien, maar langs Hem heen leven
etc.

Dan is de boodschap: de Gezalfde zal weer geloof wekken, waardoor de mensen zich weer keren tot God!

En dan, zegt Jezus, wanneer Hij is gaan zitten:

Heden is dit Schriftwoord in uw oren vervuld!

Nu steekt het nauw. Want wát is er vervuld?
Zegt Jezus: nu is alles op z’n pootjes terecht gekomen?
Nee, als je goed leest, was die gezalfde iemand die aan zou kondigen (wat dus nog moest gaan gebeuren).

En dát is nu gebeurd, zegt Jezus.
Die aankondiger, die zou komen – dat ben Ik.

En door de kracht van de Geest zal Ik geloof wekken.
En mensen weer bij God brengen.

De mensen mogen dít weten:

Blindheid voor God wordt weer zien en ervaren van God.
Gevangenschap (door de zonde en de dood) wordt weer vrijlating.
De ballingschap zit er straks op.
En het volk Israel mag – letterlijk en figuurlijk – weer eens helemaal vrij wonen in het Beloofde Land Israel.

Kostbare woorden – voor Israel en in Israel ook voor de volkeren.

Woorden, die ook ons geloof mogen voeden.
Ook al zit het nu nog soms ”vast”:
alles zal goed komen!

Want de Geest van God is erbij betrokken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s